Alcohol- of drugsgebruik op de werkvloer is voor veel werkgevers reden voor ontslag op staande voet. Dat zal weinigen verbazen. Maar wat nu als het alcohol- of drugsgebruik zich in de privésfeer heeft voorgedaan? En wie moet wat bewijzen?

Alcohol- en drugsbeleid

Veel bedrijven hanteren ten aanzien van alcohol- en drugsgebruik onder werktijd een zero tolerance-beleid. Maar gebruik van verdovende middelen voorafgaand aan het werk of tijdens (personeels)uitjes kan ook gevaarlijk en/of onwenselijk zijn. Daarom is het van belang dat de werkgever een duidelijk alcohol- en drugsbeleid heeft. Hierin moet staan wat de werknemer wel en niet mag doen. Ook moeten de consequenties in geval van overtreding duidelijk zijn.

Verslaving

Daarnaast is van belang of er sprake is van incidenteel gebruik of een verslaving. Een ontslag op staande voet wegens alcohol- of drugsgebruik houdt veel minder snel stand als een verslaving in het spel is. Een verslaving wordt namelijk gezien als ziekte. Een werknemer die ziek is heeft hulp nodig en moet niet ontslagen worden, zo is de heersende lijn in de rechtspraak. Dit kan anders zijn als de werkgever (herhaaldelijk) hulp aanbiedt en de werknemer deze hulp afwijst. Ook speelt mee of de werknemer meermaals is gewaarschuwd of niet.

Drinkt de werknemer regelmatig meer dan twee glazen per dag? Of drinkt de werknemer (bijna) iedere dag wel een of meerdere drankjes? Dan kan er volgens de huidige richtlijnen al sprake zijn van een verslaving.

Bewijs

Natuurlijk is ook relevant of de werkgever het bewijs rond krijgt. Ontkent de werknemer dat sprake is van alcohol- of drugsgebruik? En is dit een plausibel verhaal? Dan moet de werkgever bewijzen dat wel degelijk alcohol of drugs in het spel waren.

Coolblue

Webshopgigant Coolblue liep tegen een bewijsprobleem aan, nadat Coolblue een blowende werknemer op staande voet had ontslagen. Wat speelde er?

In de ochtend van 28 april 2021 vertrok de werknemer samen met zijn collega’s naar Eindhoven om zonnepanelen te installeren. Onderweg stak de werknemer in het bijzijn van zijn collega’s een joint op. Bij thuiskomst kreeg de werknemer een telefoontje van zijn teamleider. Die was ‘not amused’. Nog diezelfde dag ontving de werknemer een brief dat hij (hangende het onderzoek) per direct geschorst was. De volgende dag werd de werknemer na hoor- en wederhoor op staande voet ontslagen.

De werknemer liet het er niet bij zitten en stapte naar de kantonrechter. Daar ontkende hij dat hij in de bedrijfsbewijs een joint zou hebben gerookt. Volgens de werknemer was het ontslag op staande voet daarom onterecht. De werknemer vorderde een billijke vergoeding van € 15.000,- bruto, een transitievergoeding van € 2.455,- bruto en een vergoeding wegens onregelmatige opzegging van € 2.452,10 bruto.

Coolblue baseerde de geldigheid van het ontslag op staande voet op schriftelijke verklaringen van collega’s. Maar volgens de kantonrechter waren de verklaringen niet toereikend (ECLI:NL:RBROT:2021:8932). Coolblue had de collega’s op ‘sturende wijze’ vragen gesteld. Er was te weinig ruimte geweest om hun eigen verhaal te doen.

Coolblue werd in de gelegenheid gesteld de collega’s als getuige te horen. Tijdens het getuigenverhoor bevestigden drie van de vier collega’s dat de werknemer onder werktijd een joint had gerookt. De kantonrechter vond dat Coolblue hierdoor alsnog voldoende bewijs had geleverd (ECLI:NL:RBROT:2022:711). Volgens de rechter kon de werknemer weten dat het roken van een joint onder werktijd niet mocht; er was een duidelijk beleid. Omdat de werknemer dit toch had gedaan, mocht Coolblue hem op staande voet ontslaan.

Tips voor de werkgever

  • Hanteer een duidelijk alcohol- en drugsbeleid.
  • Wijs de werknemer op de consequenties van alcohol- en drugsgebruik.
  • Wees alert op een mogelijke verslaving. Schakel bij een duidelijk vermoeden de bedrijfsarts in.
  • Zorg voor voldoende (authentiek) bewijs.
  • Ga terughoudend om met het verlenen van ontslag op staande voet. Zorg dat een ontslag op staande voet aan alle wettelijke eisen voldoet (dringende reden, onverwijlde opzegging, onverwijlde schriftelijke mededeling dringende reden).

Tips voor de werknemer

  • Houd je aan het geldende beleid.
  • Word je binnenkort gehoord wegens een vermoeden van alcohol of drugs tijdens of voorafgaand aan het werk? Neem dan op voorhand contact op met een advocaat of jurist.
  • Op staande voet ontslagen wegens alcohol- of drugsgebruik of dreigt dit te gebeuren? Vaak is het verstandig je in zo’n geval ook snel bij de huisarts te melden.
  • Ben je op staande voet ontslagen? Check of er een duidelijk beleid is en of het ontslag daarmee in lijn is. Check ook of het ontslag onverwijld is gegeven en de dringende reden onverwijld (correct) schriftelijk is meegedeeld.
advocaat-arbeidsrecht-expert


Vragen over ontslag op staande voet wegens alcohol- of drugsgebruik?

Neem direct contact op